عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : رضا انزابى نژاد )
336
ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى )
هست به نام « نابجى » ، هر كس آن را بشكافد و شراب گذارد ، چون از آن شراب بنوشد - اگر جامه سفيد به تن داشته باشد - عرق تن وى آن جامه را به صورت ابريشم رنگين در مىآورد . امّا اگر كسى در تابستان ، در « مصّيصه » چندين روز پياپى روزه بگيرد آب زهرهء وى به جوش مىآيد و بسا كه از سوز آن ديوانه شدهاند . و هر كس يك سال در موصل سكنى گزيند چون خرد خود را وارسى كند در مىيابد كه فزونى در آن حاصل شده . و هر كس از كنارههاى عراق به سرزمين زنگبار درآيد تا آن هنگام كه در آنجا باشد گرفتار جرب گردد و گرگين شود و هرگاه در خوردن شير نارگيل افراط كند ، خمار بر عقل وى چيره شود و چيزى به ديوانه شدن وى نمىماند . طراز اللّه . آرايه و زيور خداوند . دربارهء سربند و دستار يكى از كنيزكان خليفهاى خواندهاند : « ممّا عمل فى طراز اللّه » : ساختهاى است از آرايهء پروردگار . اين استعارهء دلپذير را صاحب [ بن عبّاد ] در شعرى به كار برده : هذا علىّ علىّ فى محاسنه * كانّما حسبه ان يبلغ الاملا و كم اقول و قد ابصرت طلعته * هذا الذى فى طراز الله قد عملا يعنى : اينك على ، و الا و ارجمند در محاسن خويش ، گويى او را بسنده اين است كه به هر آرزوى خود برسد . چه بسا - چون چهرهء او را ديدم - گفتم : اين است آن كه در زيور و آرايهء خدا ساخته و پرداخته شده . طرائف الصّين . چيزهاى طرفه و نو باوهء چين . عرب به هر ظرف طرفه و مانند آن « چينى » مىگفتند . و تا امروز هم همين نام به اين ظروف چينى اطلاق مىشود . امّا چينيان در كارهاى دستى و استادى در ساختن چيزهاى طرفه يگانه هستند و مىگويند مردم دنيا - جز ما - همه كور هستند مگر اهل بابل كه يك چشم دارند . چينيان در تراشيدن تنديسها شگفتى مىآفرينند . در نقاشى و